Jaki jest koszt odrolnienia działki i od czego on zależy?

Jaki jest koszt odrolnienia działki i od czego on zależy?

Kategoria Finanse
Data publikacji
Autor
PrawoDoNieruchomosci.com.pl

Koszt odrolnienia działki nie jest stały. Zależy przede wszystkim od klasy i rodzaju gruntu, powierzchni wyłączanej z produkcji rolnej, jego wartości rynkowej oraz tego, czy wyłączenie ma być trwałe, czy czasowe. Sama stawka ustawowa za hektar nie oznacza jeszcze kwoty do zapłaty. W niektórych przypadkach wyłączenie nie wymaga zgody lub nie wiąże się z opłatami [1][2].

Przed oszacowaniem wydatków trzeba też ustalić, co właściwie jest potrzebne dla danej działki. „Odrolnienie” to potoczna nazwa dwóch odrębnych działań: zmiany przeznaczenia gruntu na nierolnicze oraz, gdy wymagają tego przepisy, wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Zmiana przeznaczenia nie oznacza automatycznie, że można rozpocząć budowę [3].

Od czego zależy koszt odrolnienia działki?

Największy wpływ na ustawową podstawę naliczenia ma kategoria gruntu. Stawki są określone za hektar, dlatego znaczenie mają zarówno klasa bonitacyjna i rodzaj użytku, jak i powierzchnia faktycznie przeznaczona na cel nierolniczy. Przy części gruntów istotne jest również pochodzenie gleby, mineralne lub organiczne [1].

Nie należy automatycznie liczyć opłat od powierzchni całej parceli. Dla rozliczenia istotny jest obszar rzeczywiście wyłączany z produkcji, określony w dokumentacji i decyzji. Jeśli inwestycja zajmuje tylko część działki, to właśnie tę powierzchnię trzeba uwzględnić przy szacowaniu należności [1][2].

Na końcową kwotę wpływa także wartość rynkowa wyłączanego gruntu. Ustawową należność pomniejsza się o tę wartość ustaloną na dzień faktycznego wyłączenia. Osobno należy uwzględnić opłaty roczne, których sposób naliczania zależy od tego, czy wyłączenie jest trwałe, czy czasowe [1][2].

Ile wynoszą ustawowe stawki za wyłączenie gruntu?

Ustawa określa stawki za 1 ha gruntu. Dla gruntów ornych klas I, II, IIIa i IIIb wynoszą one [1]:

Klasa gruntu ornego Stawka za 1 ha
I 437 175 zł
II 378 885 zł
IIIa 320 595 zł
IIIb 262 305 zł
  Jak ustalić właściciela działki online i gdzie szukać informacji?

Dla wskazanych klas gleb pochodzenia organicznego stawki przedstawiają się następująco [1]:

Klasa gleby pochodzenia organicznego Stawka za 1 ha
IVa 204 015 zł
IVb 145 725 zł
V 116 580 zł
VI 87 435 zł

Stawki dla gruntów klas IV, V i VI trzeba dobierać z uwzględnieniem właściwej kategorii oraz pochodzenia gleby. Nie można więc przyjąć, że każdemu gruntowi tej samej klasy odpowiada taka sama kwota. Dla gruntów pod stawami rybnymi oraz innych wskazanych w ustawie kategorii gruntów stawka wynosi 233 160 zł za hektar [3][1].

Kwoty w tabelach są podstawą obliczeń, a nie uniwersalnym kosztem odrolnienia. Przy wyliczeniu dla konkretnej działki stawkę odnosi się do powierzchni wyłączanej z produkcji, a następnie uwzględnia zasady pomniejszenia należności o wartość rynkową gruntu [1].

Jak oblicza się należność i opłaty roczne?

Najpierw ustala się należność wynikającą z ustawowej stawki oraz powierzchni gruntu objętej wyłączeniem. Jednorazową należność pomniejsza się o wartość rynkową gruntu ustaloną na dzień jego faktycznego wyłączenia z produkcji. Z tego powodu znajomość samej klasy gleby i metrażu nie wystarcza do określenia ostatecznej kwoty [1].

Przy trwałym wyłączeniu trzeba odrębnie uwzględnić opłaty roczne. Każda z nich wynosi 10% należności i jest wnoszona przez 10 lat. Co istotne, opłaty roczne oblicza się od należności przed pomniejszeniem jej o wartość gruntu. Pomniejszenie jednorazowej należności nie oznacza więc analogicznego obniżenia podstawy opłat rocznych [2].

Przy czasowym wyłączeniu opłaty roczne wnosi się przez okres wyłączenia, nie dłużej niż przez 20 lat. Szczegółowe warunki oraz terminy płatności należy sprawdzić w decyzji dotyczącej wyłączenia i w aktualnych przepisach [2].

Czy odrolnienie działki zawsze wiąże się z opłatami?

Nie. Przepisy przewidują sytuacje, w których wyłączenie gruntu nie wymaga zgody albo nie powoduje obowiązku uiszczenia opłat. Odpowiedź zależy od cech konkretnego gruntu i planowanego sposobu jego wykorzystania, dlatego nie da się jej ustalić wyłącznie na podstawie potocznego określenia działki jako rolnej [2].

Przed przyjęciem kosztu do budżetu inwestycji warto potwierdzić we właściwym urzędzie, czy decyzja o wyłączeniu jest potrzebna, czy powstaną należność i opłaty roczne oraz jaką powierzchnię obejmie postępowanie. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy cel nierolniczy dotyczy tylko części parceli [2].

  Jak przebiega przekształcenie działki rolnej na budowlaną

Jakie formalności trzeba sprawdzić przed wyliczeniem kosztu?

Punktem wyjścia jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jeśli przewiduje on dla terenu funkcję rolną, zmiana przeznaczenia może wymagać zmiany planu. O jej uchwaleniu decyduje gmina, a pozytywny wynik nie jest gwarantowany. Gdy planu nie ma, możliwość realizacji inwestycji ustala się we właściwym trybie planistycznym. Żadnej z tych procedur nie należy utożsamiać z wyłączeniem gruntu z produkcji rolnej [3].

Kolejny krok to ustalenie rodzaju użytku i klasy bonitacyjnej w ewidencji gruntów. W razie potrzeby konieczna może być dokumentacja gleboznawcza. Dane te pozwalają przypisać właściwą stawkę, a także ustalić, czy znaczenie ma pochodzenie gleby. Co do zasady grunty lepszych klas są objęte wyższymi stawkami [1].

Jeżeli wymagane jest zezwolenie na wyłączenie, wniosek składa się do właściwego organu, zwykle starosty. Wśród potrzebnych dokumentów mogą znaleźć się projekt zagospodarowania działki i informacje o gruncie. Obowiązek zapłaty wiąże się z faktycznym wyłączeniem gruntu z produkcji, a nie z samym zakupem działki [2].

Jakie dodatkowe wydatki mogą pojawić się przy odrolnieniu?

Poza ustawową należnością i opłatami rocznymi trzeba liczyć się z możliwymi kosztami przygotowania dokumentacji, map oraz usług projektowych. W zależności od sytuacji mogą wystąpić także wydatki związane z postępowaniem planistycznym. Nie są one ustawową należnością za wyłączenie gruntu, a ich wysokość zależy od zakresu prac potrzebnych w konkretnej sprawie.

Rzetelne oszacowanie kosztu odrolnienia działki wymaga zatem ustalenia czterech podstawowych danych: klasy i rodzaju gruntu, powierzchni faktycznie wyłączanej, wartości rynkowej tego gruntu oraz okresu wyłączenia. Dopiero po sprawdzeniu przeznaczenia terenu i obowiązków dotyczących wyłączenia można oddzielić możliwą jednorazową należność od opłat rocznych oraz pozostałych kosztów przygotowania inwestycji [3][1][2].

Materiały źródłowe

  1. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-gruntow-rolnych-i-lesnych-16796586/art-12
  2. https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou283
  3. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-gruntow-rolnych-i-lesnych-16796586/roz-3

Dodaj komentarz