Kto opłaca notariusza przy zakupie nieruchomości?

Kto opłaca notariusza przy zakupie nieruchomości?

Kategoria Finanse
Data publikacji
Autor
PrawoDoNieruchomosci.com.pl

Przy zakupie nieruchomości notariusza najczęściej opłaca kupujący, ale przy zwykłej umowie sprzedaży nie ma ogólnej zasady, która nakazywałaby mu pokryć wszystkie koszty notarialne. Kupujący i sprzedający mogą ustalić, kto zapłaci za poszczególne czynności. Ważny wyjątek dotyczy umowy deweloperskiej: koszt wynagrodzenia notariusza i wypisów aktu deweloper oraz nabywca ponoszą po połowie [1][2].

Kto płaci za notariusza przy zakupie mieszkania lub domu?

Przy umowie sprzedaży strony mogą uzgodnić, że całość kosztów pokryje kupujący, sprzedający albo że podzielą je między siebie. W praktyce najczęściej płaci kupujący, szczególnie przy zakupie na rynku wtórnym. Jest to jednak zwyczaj transakcyjny, a nie reguła nakazująca kupującemu opłacenie każdej pozycji rachunku [1][2].

Podział wydatków najlepiej uzgodnić jeszcze przed zawarciem umowy przedwstępnej. Ustalenia warto następnie potwierdzić przed wizytą w kancelarii i zapisać w umowie. Dzięki temu obie strony wiedzą, kto pokrywa wynagrodzenie notariusza, a kto podatki i opłaty związane z wpisami w księdze wieczystej [1].

Notariusz sporządza akt sprzedaży, pobiera należne wynagrodzenie, podatki i opłaty oraz składa wniosek o wpis nowego właściciela do księgi wieczystej. To, że kilka należności jest pobieranych podczas jednej wizyty, nie oznacza, że wszystkie stanowią zapłatę za pracę kancelarii [1][2].

Co obejmują koszty notarialne przy zakupie nieruchomości?

Potoczne określenie „koszty notarialne” obejmuje zwykle kilka odrębnych wydatków: taksę notarialną, VAT od taksy, wypisy aktu oraz opłaty sądowe związane z księgą wieczystą. Na rynku wtórnym notariusz pobiera również podatek od czynności cywilnoprawnych, czyli PCC, i przekazuje go do urzędu skarbowego [2].

Taksa notarialna jest wynagrodzeniem notariusza. Podatki i opłaty sądowe mają inny charakter, nawet jeśli kupujący wpłaca je w kancelarii przy podpisaniu aktu. Dlatego podana przez kancelarię łączna kwota do zapłaty nie powinna być utożsamiana z „ceną notariusza” [2][3].

Kosztorysy coraz częściej pokazują osobno taksę, PCC, wypisy i opłaty wieczystoksięgowe. Przy porównywaniu ofert trzeba sprawdzić zakres każdej wyceny, a nie kierować się wyłącznie jej sumą lub kwotą określoną jako koszt obsługi notarialnej [2].

  Na czym polega bezumowne korzystanie z nieruchomości

Kto ponosi koszty notariusza na rynku wtórnym?

W typowej transakcji na rynku wtórnym kupujący płaci taksę notarialną, za wypisy aktu, wpis prawa własności do księgi wieczystej oraz PCC. Strony mogą jednak inaczej rozdzielić koszty związane z zawarciem umowy. Warto ustalić to wprost, zamiast zakładać, że zwyczajowy podział zostanie zaakceptowany przez obie strony [1][2].

Standardowa stawka PCC przy zakupie nieruchomości na rynku wtórnym wynosi 2% jej wartości rynkowej. Przy podstawie opodatkowania wynoszącej 500 000 zł daje to 10 000 zł podatku. Osoba fizyczna kupująca pierwsze mieszkanie lub dom może skorzystać ze zwolnienia, jeśli spełnia warunki ustawowe. Przed ustaleniem całkowitego budżetu transakcji należy więc sprawdzić, czy PCC będzie należny [2].

Podstawowa opłata sądowa za wpis własności wynosi 200 zł. Jeśli dla nieruchomości trzeba założyć księgę wieczystą, należy uwzględnić także opłatę za jej założenie w wysokości 100 zł [3].

Kto płaci za notariusza przy zakupie od dewelopera?

Przy zakupie od dewelopera trzeba odróżnić umowę deweloperską od późniejszej umowy przenoszącej własność. Koszt wynagrodzenia notariusza za sporządzenie umowy deweloperskiej oraz koszt wypisów tego aktu deweloper i nabywca ponoszą po połowie [2].

Podział dotyczący umowy deweloperskiej nie przesądza o wysokości wszystkich późniejszych wydatków. Koszty aktu przenoszącego własność i wpisów w księdze wieczystej należy sprawdzić w kalkulacji przygotowanej dla konkretnej transakcji [2].

Sprzedaż na rynku pierwotnym jest co do zasady objęta VAT, dlatego PCC zwykle nie występuje. Zakup od dewelopera może natomiast wymagać założenia księgi wieczystej, co wiąże się z opłatą sądową, jeśli taka czynność jest potrzebna [2][3].

Ile wynosi taksa notarialna przy zakupie nieruchomości?

Wysokość taksy zależy między innymi od wartości przedmiotu czynności, rodzaju aktu i szczegółów sprawy. Rozporządzenie określa maksymalne stawki taksy notarialnej, a nie jedną cenę obowiązującą we wszystkich kancelariach. Wynagrodzenie można negocjować, lecz nie może ono przekroczyć właściwej stawki maksymalnej [4].

Dla czynności o wartości od 60 000 zł do 1 000 000 zł maksymalna stawka wynosi 1 010 zł plus 0,4% nadwyżki ponad 60 000 zł. Przy wartości od 1 000 000 zł do 2 000 000 zł jest to 4 770 zł plus 0,2% nadwyżki ponad 1 000 000 zł. Powyżej 2 000 000 zł rozporządzenie wskazuje 6 770 zł plus 0,25% nadwyżki ponad 2 000 000 zł, z określonym w przepisach limitem maksymalnym [4].

  Kto ponosi koszty notarialne przy zakupie mieszkania?

Przy porównywaniu wycen należy zapytać, czy proponowana taksa została podana jako kwota netto, czy brutto. Trzeba też ustalić, ile wypisów aktu uwzględniono w kalkulacji. Sama stawka taksy nie pokazuje bowiem pełnej kwoty, którą trzeba przygotować na podpisanie dokumentów [4][2].

Jakie opłaty dochodzą przy zakupie nieruchomości na kredyt?

Zakup finansowany kredytem hipotecznym wiąże się dodatkowo z wpisem hipoteki do księgi wieczystej. Podstawowa opłata sądowa za ten wpis wynosi 200 zł. Jest to odrębna należność, a nie część taksy notarialnej, choć może zostać pobrana podczas podpisywania aktu [3].

Wpis własności i wpis hipoteki są dwiema odrębnymi czynnościami sądowymi, za które podstawowe opłaty wynoszą po 200 zł. Jeśli konieczne jest również założenie księgi wieczystej, dochodzi opłata 100 zł. W kosztorysie każda z tych pozycji powinna być widoczna osobno [3].

Jak sprawdzić, kto i za co zapłaci przed podpisaniem aktu?

Przed podpisaniem umowy warto poprosić kancelarię o szczegółowy kosztorys. Powinien on osobno wskazywać taksę notarialną, VAT od taksy, wypisy aktu, czynności związane z wnioskami wieczystoksięgowymi, opłaty sądowe oraz należne podatki. Taki podział pozwala porównać oferty kancelarii i ustalić, które kwoty są wynagrodzeniem notariusza, a które zostaną przekazane sądowi lub urzędowi skarbowemu [4][2][3].

Równolegle kupujący i sprzedający powinni potwierdzić, kto pokryje każdą pozycję. Szczególnie ważne jest to na rynku wtórnym, gdzie zwykle płaci kupujący, ale strony mogą uzgodnić inny podział. Przy umowie deweloperskiej trzeba natomiast uwzględnić obowiązek równego podziału kosztu wynagrodzenia notariusza i wypisów między dewelopera a nabywcę [1][2].

Najpewniejsza odpowiedź na pytanie, kto opłaca notariusza przy zakupie nieruchomości, wynika z rodzaju podpisywanej umowy oraz ustaleń stron. Przed wizytą w kancelarii należy więc mieć zarówno uzgodniony podział kosztów, jak i rozpisaną pełną kwotę do zapłaty [1][2].

Materiały źródłowe

  1. https://www.notalot.pl/wiedza/procedury-i-formalnosci/kto-placi-za-notariusza/
  2. https://www.bankier.pl/smart/koszty-zakupu-mieszkania-poza-cena-pcc-notariusz-prowizja-wycena
  3. https://www.totalmoney.pl/artykuly/koszty-okolokredytowe-co-warto-o-nich-wiedziec
  4. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/maksymalne-stawki-taksy-notarialnej-17106200

Dodaj komentarz