Ile kosztuje sporządzenie aktu notarialnego darowizny?
Koszt sporządzenia aktu notarialnego darowizny nie jest stały. Zależy przede wszystkim od wartości darowanego majątku, a także od rodzaju czynności, liczby wypisów oraz należnych opłat sądowych i podatków. Podstawą rachunku jest taksa notarialna, do której dolicza się 23% VAT. Notariusz może pobrać wynagrodzenie niższe niż maksymalna stawka określona w przepisach [1][2].
Jeżeli darowizna dotyczy nieruchomości, trzeba uwzględnić również koszt wpisu do księgi wieczystej. Z kolei zwolnienie z podatku od spadków i darowizn, z którego mogą korzystać najbliżsi krewni, nie znosi kosztów notarialnych [3].
Co składa się na koszt aktu notarialnego darowizny?
Kwota podana w tabeli maksymalnych stawek taksy notarialnej nie jest ceną całej czynności. Na rachunek mogą składać się:
- taksa notarialna, czyli wynagrodzenie notariusza, ustalane z uwzględnieniem wartości przedmiotu darowizny i ustawowego maksimum [1];
- 23% VAT doliczane do taksy [2];
- opłaty za wypisy aktu, zależne od objętości dokumentu i liczby wydawanych egzemplarzy;
- opłata sądowa za wpis do księgi wieczystej, jeżeli taki wpis jest potrzebny;
- podatek od spadków i darowizn, jeżeli w danej sytuacji powstaje obowiązek jego zapłaty [3].
Dlatego pytając kancelarię o cenę, warto poprosić o wycenę całej czynności, a nie tylko o wysokość taksy. Powinna ona uwzględniać wypisy potrzebne stronom i sądowi oraz opłaty, które notariusz pobierze w związku ze sporządzeniem aktu i złożeniem wniosków.
Ile wynosi maksymalna taksa notarialna za darowiznę?
Maksymalną taksę dla czynności zależnych od wartości przedmiotu oblicza się według progów. Podane niżej kwoty są kwotami netto: nie obejmują VAT, wypisów, opłat sądowych ani ewentualnego podatku. Zmiana stawek została przewidziana od 5 listopada 2026 r., dlatego przed ustaleniem kosztu trzeba sprawdzić przepisy obowiązujące w dniu czynności [4][1].
| Wartość przedmiotu darowizny | Maksymalna taksa netto |
|---|---|
| Do 3 000 zł | 100 zł |
| Powyżej 3 000 zł do 10 000 zł | 100 zł plus 3% nadwyżki ponad 3 000 zł |
| Powyżej 10 000 zł do 30 000 zł | 310 zł plus 2% nadwyżki ponad 10 000 zł |
| Powyżej 30 000 zł do 60 000 zł | 710 zł plus 1% nadwyżki ponad 30 000 zł |
| Powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł | 1 010 zł plus 0,4% nadwyżki ponad 60 000 zł |
| Powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł | 4 770 zł plus 0,2% nadwyżki ponad 1 000 000 zł |
| Powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł | 6 770 zł plus 0,25% nadwyżki ponad 2 000 000 zł |
| Powyżej 5 000 000 zł, według stawki przewidzianej od 5 listopada 2026 r. | 14 270 zł plus 0,15% nadwyżki ponad 5 000 000 zł, nie więcej niż 25 000 zł |
Od 5 listopada 2026 r. dla czynności między osobami należącymi do I grupy podatkowej przewidziano przy najwyższych wartościach niższy limit maksymalnej taksy, wynoszący 15 000 zł [4][1]. Jest to ograniczenie wynagrodzenia notariusza, a nie zwolnienie z pozostałych opłat.
Próg ustala się na podstawie wartości przedmiotu darowizny. Następnie oblicza się taksę, dolicza VAT i pozostałe należności właściwe dla danej czynności. Stawka maksymalna nie oznacza, że każda kancelaria pobierze właśnie taką kwotę [1][2].
Jak wartość darowizny wpływa na rachunek?
Różnicę między taksą a całkowitym kosztem dobrze widać przy konkretnych wartościach majątku. Poniższe kwoty pokazują maksymalną taksę wynikającą ze wskazanych progów oraz tę samą kwotę po doliczeniu 23% VAT. Nie obejmują wypisów, opłat sądowych ani podatku [1][2].
| Wartość darowizny | Maksymalna taksa netto | Taksa z 23% VAT |
|---|---|---|
| 100 000 zł | 1 170 zł | 1 439,10 zł |
| 500 000 zł | 2 770 zł | 3 407,10 zł |
| 2 000 000 zł | 6 770 zł | 8 327,10 zł |
Przy wartości 2 000 000 zł trzeba uwzględnić całe wyliczenie z właściwego progu: 4 770 zł oraz 0,2% nadwyżki ponad 1 000 000 zł. Sama kwota 4 770 zł jest podstawą wzoru, a nie końcową taksą dla darowizny wartej 2 000 000 zł [1].
Kiedy przy darowiźnie potrzebny jest akt notarialny?
Darowizna nieruchomości wymaga aktu notarialnego. Sporządzenie dokumentu jest więc koniecznym elementem przekazania takiego majątku. W przypadku pieniędzy lub rzeczy ruchomych akt notarialny nie zawsze jest potrzebny, jeśli darowizna została wykonana. Przed dokonaniem czynności należy jednak ustalić, czy jej przedmiot lub okoliczności nie wymagają szczególnej formy.
Ma to bezpośredni wpływ na koszt: gdy akt nie jest wymagany i strony z niego nie korzystają, nie powstaje wydatek na jego sporządzenie. Gdy jest niezbędny albo strony decydują się na tę formę, kancelaria ustala należności odpowiednie do przedmiotu i zakresu czynności.
Jakie dodatkowe opłaty występują przy darowiźnie nieruchomości?
Przy darowiźnie nieruchomości notariusz zwykle składa wniosek o wpis prawa własności obdarowanego do księgi wieczystej. Opłata sądowa za wpis jest odrębna od taksy notarialnej. Należy ją uwzględnić, nawet jeśli kancelaria przedstawia wszystkie należności w jednej wycenie.
Osobną pozycją są wypisy aktu. Opłatę pobiera się za wydawane egzemplarze, a jej wysokość zależy od objętości dokumentu i liczby stron. Ponieważ wypisów mogą potrzebować strony oraz sąd, ich łączny koszt warto ustalić przed podpisaniem aktu.
Czy darowizna w rodzinie oznacza brak podatku i opłat?
Najbliżsi krewni mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, jeżeli spełnią warunki ustawowe. Znaczenie ma prawidłowe ustalenie pokrewieństwa, formy darowizny oraz obowiązków związanych ze zgłoszeniem nabycia [3].
Przy darowiźnie potwierdzonej aktem notarialnym obowiązek zgłoszenia przez obdarowanego jest co do zasady realizowany w ramach czynności notariusza. Formularz SD-Z2 służy sytuacjom, w których obdarowany sam zgłasza nabycie. Jeśli takie zgłoszenie jest wymagane, należy go dokonać w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego [3].
Zwolnienie podatkowe nie obejmuje taksy notarialnej ani VAT. Nie usuwa również kosztu wypisów czy opłaty za wpis do księgi wieczystej. Oznacza to, że darowizna między bliskimi może wiązać się z wydatkami mimo braku podatku od darowizny [3].
Jak uzyskać wiarygodną wycenę przed wizytą u notariusza?
Podstawą wyceny jest wartość przedmiotu darowizny, dlatego należy ją ustalić przed kontaktem z kancelarią. Warto też wskazać, co ma być przekazane, komu oraz czy czynność będzie wymagała wpisu w księdze wieczystej. Kancelaria może wtedy określić, jakie dokumenty potwierdzające własność i wartość majątku są potrzebne.
Prosząc o wycenę, najlepiej zapytać oddzielnie o taksę, VAT, wszystkie potrzebne wypisy, opłaty sądowe oraz możliwe należności podatkowe. Pozwala to porównać rzeczywisty koszt czynności z samą maksymalną stawką wynagrodzenia notariusza.
Ostateczną kwotę ustala kancelaria w granicach obowiązujących limitów, na podstawie dokumentów i zakresu czynności. Ponieważ zmiana maksymalnych stawek została przewidziana od 5 listopada 2026 r., wycenę sporządzoną wcześniej warto potwierdzić, jeśli podpisanie aktu nastąpi po tej dacie [4][1].
Materiały źródłowe
- https://lexlege.pb.pl/rozporzadzenie-ministra-sprawiedliwosci-w-sprawie-maksymalnych-stawek-taksy-notarialnej/paragraf-3?changes_id=25692_20261105
- https://www.bankier.pl/smart/koszty-zakupu-mieszkania-poza-cena-pcc-notariusz-prowizja-wycena
- https://www.gov.pl/web/gov/zglos-otrzymanie-majatku-ze-spadku-lub-darowizny-formularz-podatkowy-sd-z2
- https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/1370
PrawoDoNieruchomosci.com.pl to nowy portal poświęcony praktycznym aspektom prawa nieruchomości. Tworzymy zespół, który przekłada zawiłości przepisów na jasny, zrozumiały język, pomagając czytelnikom świadomie podejmować decyzje dotyczące gruntów, mieszkań i inwestycji. Stawiamy na przejrzystość oraz aktualność naszych poradników i analiz, by wspierać użytkowników w codziennych wyzwaniach związanych z nieruchomościami.